Dư luận đang xốn xang câu chuyện khách tại Hà Nội đặt mua hàng trên trang thương nghiệp điện tử có hàng tại Thâm Quyến (Trung Quốc) giá 88.000 đồng nhưng tốc độ giao hàng đến tay người mua chỉ trong 3 ngày, phí chỉ 15.000 đồng.
Nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh tốc độ giao hàng, hạ giá ship để cuốn khách hàng - Ảnh: Q.ĐỊNH
Trong khi đó, hàng giao từ Hà Nội - TP.HCM thường kéo dài 4-7 ngày, chưa kể bị thất thoát, hỏng hóc, uổng cao.
Giao hàng nhanh, giá rẻ
Đặt thử qua sàn thương nghiệp điện tử L. ở Việt Nam một sản phẩm từ nhà cung cấp Trung Quốc, anh Đ.V. (ở Nam Từ Liêm, Hà Nội) bất ngờ khi chỉ khoảng 2 ngày, sàn báo đã hoàn tất thủ tục thương chính và sau 4 ngày, shipper đã gọi đứng trước cửa nhà để giao hàng.
Chuyên nhận đặt hàng và chuyển từ Trung Quốc về Việt Nam, ông Đinh Phước Thắng - giám đốc một công ty chuyên đặt hàng Trung Quốc - cho biết nhu cầu mua hàng trên các nền móng thân thuộc bây giờ như Taobao, Shopee (đều là các "ông lớn" trong ngành thương mại điện tử) đang được các chủ shop ở Việt Nam quen dùng.
Bởi Trung Quốc có nguồn hàng đa dạng từ đồ gia dụng, áo quần, phụ kiện... giá rẻ, chuyển hàng nhanh chóng nên nhu cầu nhiều, đặc biệt dịp cuối năm.
Ông Thắng cho hay khi shop đặt đơn hàng trên sàn, chủ hàng sẽ gửi đơn hàng về kho tụ họp, phân loại tại Trung Quốc với thời gian rất nhanh, chỉ khoảng 24 tiếng. Từ kho, hàng lên xe. Dù chính sách phòng chống dịch COVID-19 của Trung Quốc vẫn rất chặt nhưng với hàng online thường được ưu tiên làm thủ tục thông quan nên khâu này có thời gian được đưa ra khoảng 12-24 tiếng.
Từ cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh) hay Lạng Sơn về đến kho phân loại tại Hà Nội khoảng 6-8 tiếng. Như vậy, hàng từ Trung Quốc đến Hà Nội chỉ khoảng 72 tiếng. Còn từ Trung Quốc về TP.HCM lâu hơn.
Chung dòm trên, ông Vương Tuấn - phụ trách logistics tại một trang bán hàng ở Việt Nam - cho rằng các đơn hàng qua Shopee, Lazada, với hàng Trung Quốc chuyển về Việt Nam có ưu thế áp đảo về số lượng nên phí được tối ưu. Ngày nào cũng có vài xe chuyển hàng theo hình thức này nên uổng thấp.
Qua tìm hiểu, nhiều công ty vận tải lớn đang cung cấp dịch vụ gom hàng chính ngạch với phí cực rẻ, có công ty đang có giá đơn hàng lẻ từ Trung Quốc - Hà Nội chỉ 33.000 đồng/kg, TP.HCM 43.000 đồng/kg. Số lượng càng lớn, giá giao hàng còn thấp hơn.
Chưa cạnh tranh tốc độ lẫn phí ship
Trong khi đó, cũng anh Đ.V. cho hay mua hàng cùng trên trang L., chuyển hàng từ TP.HCM ra Hà Nội được báo từ 4-7 ngày, uổng khoảng gấp đôi từ Trung Quốc về Hà Nội.
Chị Nguyễn Quỳnh Vy (quận Phú Nhuận) chuyển một hộp bánh từ TP.HCM - Hà Nội chuẩn y một công ty giao nhận. Chị cho biết giá cước mà đơn vị này thu là 34.000 đồng, thời kì giao 3-5 ngày, có những đơn hàng bị trục trặc ở bưu cục kéo dài cả tuần.
"Có nhiều chọn lọc phương thức giao nhanh, chậm ứng giá khác nhau, nhìn chung giá vẫn còn cao, rủi ro bị trả hàng hoặc giao nhầm địa chỉ vẫn còn" - chị Vy nói.
Trên các hội nhóm về chuyển phát nhanh, nhiều khách hàng cũng than phiền về dịch vụ giao hàng chậm, chưa kể bị hư hỏng, chính sách bồi thường cho chủ hàng còn "phàm tục khoai củ".
bàn thảo cùng Tuổi Trẻ, ông Phạm Văn Hoàng, nhà sáng lập kiêm giám đốc Fastship (đang sở hữu gần 200 bưu cục nhượng quyền, trung tâm vỡ hoang phủ sóng toàn quốc), cho biết hiện mỗi ngày hãng xử lý khoảng 10.000 đơn hàng, nhưng khó khăn cho các doanh nghiệp trẻ của lĩnh vực này vẫn là số lượng đơn hàng.
Hoàn toàn có thể thực hành được nền móng logistics giá rẻ nhưng các doanh nghiệp logistics Việt muốn "vượt mặt" các "ông lớn" trong ngành thì buộc phải bắt tay nhau - nghĩa là cùng chia sẻ tài nguyên, tận dụng nguồn lực...
"Hàng không đầy xe, nếu các doanh nghiệp cùng bắt tay nhau để ghép thì uổng giảm đáng kể. Chứ cứ tình trạng không có đơn hàng lại bung tiền để chạy khuyến mãi thì biết mấy cho đủ", ông Hoàng nói.
Cần đầu tư lớn
Cho rằng chuỗi kho vận chưa bắt nhịp kịp cùng với sự bùng nổ của thương nghiệp điện tử, ông Lê Trọng Hiếu - giám đốc cấp cao CBRE Việt Nam - đánh giá cần đầu tư mạnh vào kho bãi để tăng tốc độ xử lý đơn hàng, giảm chi phí. Bán lẻ và thương mại điện tử đều muốn kho hàng của mình gần hơn với khách hàng.
Một trong những giải pháp để tối ưu hoài, rút ngắn thời kì giao hàng, đại diện Best Express cho hay sẽ khai triển cho thuê kho lưu trữ bên cạnh trung tâm phân loại hàng hóa. Khi đơn hàng được xác nhận, hàng hóa ngay tức khắc có sẵn tại kho và chuyển giao cho khách hàng.
Doanh nghiệp Việt đang đổi thay nhanh
Bàn luận với Tuổi Trẻ, đại diện Best Express, đối tác chuyển hàng cho Shopee, Lazada, Tik Tok Shop..., cho biết sau thời gian thể nghiệm kỹ nhu cầu, rút ngắn quy trình giao hàng tối ưu, công ty đang trực tiếp đưa hàng hóa mua từ các trang thương mại điện tử Trung Quốc về Việt Nam, không qua trung gian.
Bên cạnh đó tuyến giao nhận hàng Bắc - Nam từ 43 tiếng sẽ được rút ngắn còn 12 tiếng với nhiều hình thức để khách hàng lựa chọn.
Theo ông Vương Tuấn, các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển hàng nhưng nguồn hàng còn phân tán, thiếu kho trữ hàng hoặc trọng điểm phân loại. Từ đó, thời kì giao hàng kéo dài, đẩy uổng lên.
Trong khi đó, logistics tại Trung Quốc chuyển đổi công nghệ thông tin, tự động hóa quá trình phân loại hàng hóa cũng như bán hàng đa kênh giúp nhiều doanh nghiệp có thể phục vụ được cả những thị trường ngách hay tới những địa điểm hoang vắng.
Nhiều doanh nghiệp logistics cho rằng so sánh giao hàng từ Trung Quốc về Hà Nội tốc độ nhanh hơn chưa phải là góc nhìn toàn diện. Thực tế có doanh nghiệp rút ngắn thời kì giao hàng từ TP.HCM - Hà Nội chóng vánh chỉ 1-2 ngày bằng đường bộ, hàng không. hẳn nhiên, đi nhanh chi phí nhỉnh hơn.
Bà Lê Thị Ngọc Diệp - giám đốc thương mại Công ty SLP Việt Nam - cho rằng điểm nghẽn bây giờ là cơ sở hạ tầng từ trường bay, cảng biển, kho bãi... phân tán, chưa được quy chuẩn. Trong đó, hệ thống kho bãi quy hoạch có sự chênh lệch giữa miền Bắc và miền Nam dẫn đến hạn chế trong việc vận tải hàng hóa trên cả nước.
Khó khăn về nguồn vốn
Theo ông Phạm Văn Hoàng, việc được Chính phủ tương trợ chính sách, các hiệp nghị thương mại ổn định với các nước là những thuận lợi xúc tiến logistics Việt phát triển. Tuy nhiên, một khó khăn "ngáng chân" chính là nguồn vốn khiến các doanh nghiệp Việt ngành logistics sẽ khó cạnh tranh trên chính quê hương mình. Doanh nghiệp dịch vụ mang đặc thù không có tài sản cố định, từ đó kéo theo hoạt động vay vốn gặp nhiều khó khăn.
"Xe thuê, kho bãi cũng thuê nên sẽ khó cho việc vay vốn. Mà đã không vay được vốn thì phải đi gọi vốn, nhưng gọi vốn thì còn đâu là doanh nghiệp Việt được nữa", ông Hoàng san sớt.
